In gesprek met... Avalon Valstar

Hoe zorg jij goed voor jezelf als arts?

“Goed voor mezelf zorgen begint voor mij met het leren kennen en aangeven van mijn grenzen. Ik ben van nature iemand die heel lang hard doorgaat. In de loop van de tijd heb ik geleerd om me daar bewuster van te zijn, maar het blijft soms lastig. Zeker met een jonge peuter thuis. Het is echt een proces. Ik merk dat het veel wordt wanneer ik structuur en overzicht verlies, of wanneer ik overprikkeld of gefrustreerd raak. Wat mij dan helpt, is erover praten met anderen. Maar ook: rust pakken in mijn eentje. Een boek lezen, in de tuin bezig zijn, iets met mijn handen doen. Die balans zoeken blijft soms lastig, maar het gaat al wel beter dan eerst. Ik probeer er bijvoorbeeld op te letten om echt op tijd naar huis te gaan aan het einde van de dag.”

Wat betekent iemand helpen voor jou?

“Iemand helpen betekent voor mij, zeker in mijn vak, iets anders dan alleen medisch naar iemand kijken. Het zit voor mij meer in: welke onveiligheid speelt er en hoe krijgen we iemand daaruit? Maar ook: welke factoren spelen een rol en waar kunnen we iets aan doen? Denk aan trauma’s die een persoon heeft meegemaakt, of aan zorg die iemand wel of juist nog niet krijgt. Een open en nieuwsgierige houding is daarin heel belangrijk. Als je bevooroordeeld binnenkomt, heeft iemand niet snel de neiging om echt met jou in gesprek te gaan. Iedereen heeft een verhaal. Dingen heel zwart-wit bekijken, als slachtoffer en pleger bijvoorbeeld, werkt niet in ons vak.”

Is er een casus die jou echt is bijgebleven?

“Er zijn er meerdere, maar er schiet meteen een casus door mijn hoofd van een jong meisje met wie ik in gesprek ging. Vlak voordat die melding bij ons binnenkwam, had ik onderwijs gehad over een bepaalde gesprekstechniek. Die heb ik samen met een collega toegepast en mede daardoor kwam er heel veel informatie boven water. Bijvoorbeeld dat dit meisje thuis stelselmatig werd geschopt en geslagen. We hebben ook een top-teenonderzoek gedaan, dus ik heb haar helemaal nagekeken. Toen vond ik ook letsel. Alles bij elkaar maakte dat we dit onderwerp konden openbreken binnen het gezin. We konden verder met hen in gesprek: het gaat niet goed, maar waar komt dat door? Dat is echt een situatie waarvan ik hoop dat we iets goeds hebben kunnen betekenen.”

Hoe ga je om met heftige casussen?

“Er zijn wel casussen die ik mee naar huis neem en waar ik buikpijn van kan krijgen. Maar over het algemeen valt het bij mij mee. Ik denk eerlijk gezegd dat je in heel veel artsenberoepen te maken hebt met heftige casuïstiek. Daar groei je ook deels in mee. Het is vaak niet zo dat je meteen vanaf het begin de allerheftigste situaties voor je kiezen krijgt, maar er komen wel moeilijke dingen voorbij. Voor mij is het vooral belangrijk om daarover te praten met mijn team of met mede-aios. En humor gebruiken helpt mij ook om te relativeren.”

Heb je ook een voorbeeld van een succesvolle samenwerking in jouw werk?

“Er was een keer een casus waarbij er vermoedelijk besnijdenis zou gaan plaatsvinden bij een jong meisje. We kregen een melding dat ze op school had verteld dat ze op vakantie zou gaan naar haar oma, maar de reden daarvoor was niet helemaal duidelijk. We hadden daarvoor ook al andere meldingen gehad over hetzelfde gezin. Daarnaast kwamen haar ouders uit een risicoland waar meisjesbesnijdenis voorkomt. We zochten direct intensief contact met alle partijen rondom haar: school, gemeente, politie en de douane op de luchthaven. Ook de kinderarts werd betrokken, bijvoorbeeld voor eventueel lichamelijk onderzoek. Samen stelden we een plan op om te voorkomen dat het meisje besneden zou worden. Daarin merkte ik echt de toegevoegde waarde van samenwerken met alle partijen.”

Bekijk hier het volledige interview met Avalon: